Wapengeweld in Nederland

Steekincidenten

30 november dit jaar hebben we in Nederland het ijzingwekkende aantal van 700 steekincidenten gehaald. Het leek wel of een record moest worden gevestigd omdat menigeen die mij op Twitter volgt dit al zag aankomen. Tot nu vielen dit jaar tot en met 30 november bij deze 700 steekincidenten 733 gewonden en 39 dodelijke slachtoffers te betreuren. Dit is een stijging van 20 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2019.

Overall is een lichte daling van de aanvankelijk stijgende lijn te zien. Dit klinkt verwarrend maar is eenvoudig uit te leggen. Waar vanaf medio vorig jaar een duidelijke toename was te zien van het aantal steekincidenten is de stijgende trend aan het afnemen. (zie grafiek 1) Dit is te zien aan de lineaire (gestippelde) lijn in de grafiek.

Grafiek 1

Nog steeds zijn sommige mensen het er niet over eens waarom dit nog steeds incidenten worden genoemd terwijl het zoveel steekpartijen zijn. Dus waarom worden niet consistent alle steekincidenten steekpartijen genoemd. Ik heb daar al eerder over geschreven en het komt hierop neer.

Beiden zijn goed taalgebruik maar niet iedere incident is een steekpartij omdat bijvoorbeeld bij een beroving iemand is gestoken er geen geweld van twee kanten vanuit gaat. De definitie kan altijd incident zijn omdat an sich elke gebeurtenis een op zich staand feit betreft. Dat dit de lading niet altijd dekt is begrijpelijk. Op een bepaalde manier is incident een understatement en doet af aan de impact die een steekpartij vaak heeft. Beiden worden door de media gebruikt voor hetzelfde feit. (Afbeelding 1)

Afbeelding 1

Provincies

Er zijn grote verschillen in de provincies te zien. De meeste steekincidenten vinden plaats in Zuid-Holland, gevolgd door Noord-Holland, Noord-Brabant, Gelderland en Limburg. De volgorde van aantallen ligt bij schietincidenten precies hetzelfde, tot en met de 5e plaats Limburg. (Zie grafiek 2)
Wat de steden betreft zijn de cijfers niet mals. Van de cijfers is er een top 18 waar de meeste steek- of schietincidenten hebben plaatsgevonden. Hierbij moet worden aangemerkt dat als je de cijfers voor Rotterdam neemt deze in werkelijkheid de cijfers hoger zijn omdat het behalve de stad Rotterdam ook Hoogvliet, Spijkenisse, Capelle aan den IJssel en Rozenburg betreft. Deze heb ik bij de telling van Rotterdam afzonderlijk gehouden. (Afbeelding 2)

Grafiek 2
Afbeelding 2

Toedracht van steekincidenten

Van het merendeel van steekpartijen is de toedracht onduidelijk. In 508 gevallen van de 700 mij bekende steekincidenten wordt de aanleiding of toedracht niet vermeld in een nieuwsbericht. Meestal staat er bij dat dit door de politie wordt onderzocht en soms staat erbij dat men hierop later op terugkomt of later met een verklaring komt. Ik kan vertellen dat dit in praktijk zelden gebeurd. Het blijft dan onbekend wat de toedracht was. Maanden of soms zelfs een jaar later komt een en ander tijdens een rechtszaak naar buiten.

Veel zaken zullen drugs gerelateerd zijn omdat wapengeweld hier nu eenmaal veel mee te maken heeft. Ook is het aandeel van drillrappende jongeren het laatste jaar toegenomen. Wat het precieze aandeel van minderjarigen van steekincidenten zou zijn meldt de Volkskrant op 11 november 2020 het volgende: “Het aantal minderjarigen dat bij steekincidenten is betrokken nam de afgelopen jaren sterk toe, bleek eerder dit jaar uit politiecijfers. In 2017 ging het om 160 jongeren, in 2019 om 380. Het aantal minderjarige slachtoffers van messengeweld verdubbelde van 100 naar 200.” (link)

Waar geen duidelijkheid over is staan dus onder de noemer onbekend. Zo zijn de incidenten die onder drugs gerelateerd staan zoals in de media bekend is gemaakt. En dat betekent dat impliciet het merendeel van de steekincidenten drugs gerelateerd kunnen zijn, net als de incidenten die onder de noemer ‘ruzie’ staan geregistreerd.
Wat wel bekend is staat ook in de grafiek zoals waarbij is gestoken tijdens een overval, straatroof, tijdens het uitgaan of in relationele sfeer. (Grafiek 3)

Grafiek 3

Burgerinitiatief

Omdat het messengeweld en de angstcultuur onder jongeren een groot probleem is ontstaan er allerlei burgerinitiatieven hier iets aan te doen, zoals jongerenwerker Dimitri van den Berg van de Stichting Welzijn Bergen. (link)
Een ander voorbeeld van een burgerinitiatief is het volgende schrijnende verhaal van de ouders van de doodgestoken Nadine (link)

Ook de overheid roert zich en burgemeesters roepen op tot een messenverbod. Landelijk zijn het minister Ferdinand Grapperhaus van Justitie en minister Sander Dekker voor Rechtsbescherming die met hun actieplan de verkoop van messen aan minderjarigen in een wet willen vastleggen (link). De vraag is wat het nut hiervan is omdat een greep in de keukenla eenvoudig is. Om het over handhaven nog niet te hebben.
Het is net als met het vuurwapenverbod, je mag geen vuurwapen maar criminelen komen toch aan vuurwapens.

Steekincidenten en corona

Vraag is ook momenteel zijn de coronamaatregelen van de regering, de tweede gedeeltelijke lockdown, van invloed op het aantal steekincidenten. Aan de hand van de grafiek kunnen we stellen dat er na de introductie van het virus in februari er aanvankelijk een daling is te zien en een sterke stijging nadat in maart voor de eerste keer maatregelen in zijn gegaan.
In augustus was een piek met een stijging van 31 procent ten opzichte van de maand ervoor waar in september toen maatregelen werden aangekondigd voor half oktober toen al een daling werd ingezet die resulteerde in 30 procent minder steekincidenten in oktober ten opzichte van september 2020. November laat weer een stijging van 18 procent zien.

Schietincidenten

De cijfers van schietincidenten zijn inmiddels ook bekend. Over heel 2019 waren dat er 287 en dit jaar tot en met 30 november 456, een stijging van 59 procent. Bij deze 456 incidenten vielen tot nu 149 gewonden en 36 doden. (Grafiek 4)

Toedracht

Wat betreft de aanleiding voor deze 456 schietincidenten zijn er 214 onbekend, is precies 100 keer door politie geschoten, 23 keer een auto beschoten en 83 keer op een pand of woning geschoten.

Grafiek 4

Politie

De politie is betrokken bij 100 schietincidenten in de periode 1 januari tot en met 30 november. Hierbij vielen zeker 11 gewonden en 4 doden. Verder betreft het vooral waarschuwingsschoten bij een achtervolging of aanhouding. Het aandeel van de politie betreft daarom 22 procent van alle schietincidenten. De politie heeft 100 keer geschoten dus blijven er onder de streep 356 schietincidenten over.

Behalve het grote aandeel ‘onbekend’ in deze, 214 maal, is het aantal beschietingen op een pand of woning ook substantieel, namelijk 18 procent. (Grafiek 5)
Voor de meeste schietincidenten geld dat theoretisch elke drugs gerelateerd kan zijn. Dat geldt vaak voor liquidaties of een poging daartoe en voor beschietingen van een pand of een auto. Bij een andere toedracht zoals een schietincident in relationele sfeer ligt dat waarschijnlijk weer anders.

Grafiek 5

Waarom schietincidenten en geen schietpartijen

Om de eenvoudige reden dat in de hele verzameling van 456 schietincidenten de 4 (pogingen tot) zelfdoding geen schietpartij zijn. Voor de rest van de aanleidingen laat het zich raden net als de hoeveelheid drugs gerelateerde schietincidenten.

Provinciaal zie je dezelfde koplopers als bij steekincidenten. Met Zuid-Holland aan kop, gevolgd door Noord-Holland en Noord-Brabant. Opgemerkt moet worden dat ik alle incidenten uit de media haal en pas bij bevestiging van een nieuwsbericht registreer en op de kaart zet.

Voor actuele informatie en artikelen in de media voor elk incident bekijk hier de kaart.

Maak een website of blog op WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: